Việc làm, tuyển dụng và nhiệm vụ trực tuyến

Tóm tắt

Nhớ một câu

Đi làm là được trả tiền, không phải nộp tiền.

Câu hỏi phải hỏi

Sáu nhóm phải hỏi: chiều tiền — công việc — ai tuyển — trả công — giấy tờ — đường ra.

Ai thường bị nhắm đến

Kênh tiếp cận

Dấu hiệu

Không chờ dấu hiệu thứ hai. Gặp một trong năm việc này thì chặn ngay việc đó, rồi mới tính tiếp.

Nạp tiền để kích hoạt gian hàng, mở nhiệm vụ, nâng gói hoặc để được nhận hoa hồng.
Giao bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ cho bên tuyển giữ; hoặc đặt tiền, đặt tài sản để bảo đảm thực hiện hợp đồng lao động.
Cài ứng dụng tuyển việc từ đường dẫn lạ, hoặc cấp quyền can thiệp sâu vào máy cho nó.
Mở, cho mượn, cho thuê hoặc bán tài khoản ngân hàng; giao thẻ, SIM, mã xác thực; nhận tiền rồi chuyển hộ.
Lên xe đi làm xa trong đêm khi chưa biết sẽ đến đâu và gặp ai.

Cần hoãn lại để kiểm chứng khi

Còn thiếu một trong sáu nhóm thông tin, hoặc quảng cáo vênh với hợp đồng.

Kịch bản

Việc nhẹ, lương cao, và một khoản nhỏ nộp trước

Lời mời thường bắt đầu rất dễ chịu. Làm tại nhà, mỗi ngày vài tiếng, thu nhập khá. Vài nhiệm vụ đầu được trả hoa hồng thật, tiền về tài khoản thật. Rồi mới đến câu quan trọng: nạp thêm để mở gói lớn hơn.

Đến lúc muốn rút thì ứng dụng báo phải nâng gói, phải nộp phí, phải nạp thêm. Con số hoa hồng hiện trên màn hình vẫn còn đó, rất to, và không rút được đồng nào.

Chuyện này không đòi hỏi phải nhớ tên từng ứng dụng. Chỉ cần một câu hỏi, đặt ngay từ đầu:

ĐỒNG TIỀN ĐẦU TIÊN ĐI THEO CHIỀU NÀO?

Viết ra giấy cho rõ: ai trả tiền cho ai, và để làm gì. Tiền công thì phải gắn với việc mình đã làm. Còn khoản nào bắt mình nộp trước thì phải dừng lại xem xét riêng.

Thủ đoạn thường gặp

Nhiệm vụ trực tuyến, cộng tác viên: nạp tiền kích hoạt, nâng gói Rất cao
Việc nhẹ lương cao, đưa đi làm xa hoặc đi làm ở nước ngoài Cao
Giữ bản chính bằng cấp, giấy tờ tùy thân của người xin việc Cao
Dụ mở, cho mượn, cho thuê hoặc bán tài khoản ngân hàng, SIM; nhờ nhận và chuyển tiền hộ Rất cao
Bảo cài ứng dụng tuyển việc từ đường dẫn lạ, xin quyền trợ năng Rất cao

Ở quán cà phê, người môi giới lịch sự giới thiệu việc làm ở nước ngoài; chàng trai dừng lại, định gọi về cho gia đình. — Việc nhẹ lương cao, đưa đi làm xa hoặc đi làm ở nước ngoài

Vì sao người cẩn thận vẫn quyết định sai

Điều nhiều người nghĩ	Thực tế
“Họ trả hoa hồng thật rồi mà.”	Khoản trả đầu chỉ chứng tỏ đã có một khoản được trả. Đó thường là tiền mồi để mình nạp khoản lớn hơn.
“Bạn cùng phòng đang làm và đang nhận được tiền.”	Người quen đang nhận tiền chỉ là một đầu mối để tìm hiểu. Họ có thể cũng đang ở khúc đầu của cùng một vòng.
“Nạp ít thôi, thử xem sao.”	Nạp thử vẫn là nộp tiền trước khi kiểm tra xong. Và số nạp sau bao giờ cũng lớn hơn số nạp trước.
“Gọi là đầu tư chứ không phải xin việc.”	Gọi là “đầu tư”, “cộng tác viên” hay “gian hàng” thì tiền vẫn đang chảy từ người tìm việc sang phía họ.
“Để lại bằng gốc cho họ giữ là thủ tục bình thường.”	Người sử dụng lao động không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động — theo khoản 1 Điều 17 Bộ luật Lao động năm 2019.

Việc cần làm ngay

Chuyện đang xảy ra ngay lúc này?

Nếu đang bị giục lên xe đi làm xa ngay trong đêm, hoặc đang bị ép giao giấy tờ, hãy báo ngay cho người nhà và gọi Công an nơi gần nhất, hoặc gọi 113. Nếu vừa nạp tiền vào một ứng dụng nhiệm vụ — đọc thẳng mục “Nếu đã lỡ” ở cuối bài trước.

Khi phải dừng

Bị bắt nạp tiền mới có việc, bị đòi tài khoản ngân hàng, bị bắt cài ứng dụng lạ hoặc cấp quyền can thiệp sâu vào máy, hoặc bị giục đi xa ngay.
Làm ngay: Dừng liên hệ, nói với một người trong nhà.

Khi cần hoãn

Làm ngay: Tự tìm tổ chức đó và bộ phận tuyển dụng chính thức để hỏi.

Nếu đã lỡ

Bị lừa không phải lỗi của người bị hại — nhất là khi người bị nhắm tới đang cần một việc làm. Việc lúc này là chặn thiệt hại.

Không nộp thêm. Dừng liên hệ với bên đó. Đừng nạp thêm để nâng gói hay để mở rút tiền.
Giữ bằng chứng. Lưu tin nhắn, địa chỉ trang, tên ứng dụng, số tài khoản đã nhận tiền, biên lai, lịch sử nạp và rút, và ảnh màn hình số dư.
Bảo vệ tài khoản. Gọi ngân hàng hoặc tổ chức thanh toán bằng số chính thức để đề nghị kiểm tra giúp. Nếu đã cài ứng dụng hoặc cấp quyền, cắt mạng chiếc máy đó rồi dùng một thiết bị khác đáng tin để đổi mật khẩu và đăng xuất khỏi mọi máy khác đang mở tài khoản đó. Nếu đã giao thông tin tài khoản hoặc SIM, báo cả ngân hàng và nhà mạng.
Nếu đã giao bản chính giấy tờ và không liên lạc được với họ. Giữ biên nhận, tin nhắn và địa chỉ; gửi yêu cầu trả lại bằng cách lưu lại được. Liên hệ cơ quan quản lý lao động ở địa phương, và trình báo Công an khi có dấu hiệu chiếm giữ hoặc lừa đảo. Đồng thời hỏi nơi đã cấp bằng về thủ tục xin bản sao từ sổ gốc.
Trình báo. Mang giấy tờ đến cơ quan Công an nơi gần nhất, và nói với một người trong nhà.

Cảnh giác với người hứa lấy lại tiền

Và cảnh giác với người tự tìm đến hứa chắc chắn lấy lại được tiền, chỉ cần nộp trước một khoản. Chuyên đề 8 nói kỹ về việc này.

Xem việc cần làm ngay Tự kiểm tra

Không nên làm

Không nạp tiền để có việc
Không giao bản chính giấy tờ
Không cài ứng dụng từ đường dẫn lạ
Không cho mượn tài khoản ngân hàng
Không lên xe đi xa khi chưa rõ đến đâu